Arquivo do blog

Unha Dola Tela Catola!

Sen teléfonos móbiles e con volta á infancia, camiñamos nunha mesma liña chea de palabras, xogos e moita rima!

Non é a primeira vez que facemos referencia ao traballo desenvolto coas Escolas Infantís da contorna (BbEscolas), mais si é a primeira que falamos dun traballo específico-mediador dirixido ao estudantado superior dos CIFP da nosa área de influencia.

Como axente en formación: o alumnado de 1º curso do Ciclo Superior Educación Infantil. Corenta rapaces e rapazas que voltaron á infancia para poñer en valor as diversas manifestacións folclóricas herdadas e deleitadas nos xogos infantís.

Alumnado de 1º CFGS Educación Infantil – CIFP Tomás Barros (A Coruña)

Resultante dunha necesidade precisa de paliar, como é a do traballo de recuperación do folclore infantil, compartimos con vós esta iniciativa, chea de recursos e aproveitable contido.

Para familias, persoal educador ou amantes da Literatura infantil… Unha, dola, tela, catola!

FOLCLORE POPULAR E LITERATURA INFANTIL

É innegable o peso que o folclore popular ten nas diversas manifestacións nas que se presenta a Literatura Infantil. De feito, son moitas as persoas expertas en materia que o defenden como fonte inicial para descubrir o significado e a función da literatura para nenos e nenas.

É por iso que dende idades temperás debemos deixar constancia da tradición vivida por nós mesmos e mesmas, para servirnos de enlace coas novas xeracións e que deste modo non se perda definitivamente a riqueza do popular, unha riqueza que vai en detrimento debido a influencia dos medios audiovisuais e as propostas de xogo que lanza a cotío a sociedade do consumo.

O noso labor como biblioteca é, en primeiro lugar, facer palpable esta necesidade para despois traballala conxuntamente dende unha achega básica que permita coñecer o legado do folclore infantil e posibilite a súa transmisión-comprensión, instrumentando a posibilidade de recuperación cos propios pequenos e pequenas.

A importancia do folclore popular na Literatura Infantil

Arrolos ou cantos de berce (poesías populares breves marcadas por un ritmo suave e relaxante que serven para adormecer aos bebés), xogos mímicos (propostas rítmicas que invitan ao xogo e nas que os dedos, o rostro e o esquema corporal se converten en contadores de historias, axudando ao neno e nena a coñecer e recoñecer o seu propio corpo), cancións e rimas (os cancioneiros populares como paso previo á maior parte dos xogos), contos de fórmula (contos populares e lúdicos que contribúen á organización do pensamento dos pequenos e pequenas e a exercitación da súa memoria), xogos rítmicos (abano de enredos nos que os movementos rítmicos e os versos son compañeiros permanentes) e adiviñas (diálogos de preguntas e respostas nos que se pon a proba o enxeño infantil) foron parte dos contidos que nutriron unha liña temporal acorde ao desenvolvemento evolutivo de 0 a 6 anos, dispoñibles para “recoller” e ser cómplices do noso obxectivo.

Folclore infantil e desenvolvemento evolutivo de 0 a 6 anos

Escoitade o marabilloso Tiroliro, deixade que os vosos bebés xoguen cos dediños en Este queixo, queixolán, espertade xuntos aos esqueletes mentres o reloxo marca as horas, durmide a Dona Carme, saltade á corda, xirade á roda e resolvede algún que outro enigma sobre o mundo que vos rodea. Accións tan sinxelas posibilitan que este traballo se vexa pouco a pouco reforzado e, dalgún xeito, recuperado.

Propostas prácticas arredor do Folclore Popular e Literatura Infantil

Nas nosas bibliotecas, variedade de materiais bibliográficos para dar continuidade a unha orixe ben bonita e moitas veces esquecida. Vinde con nós!

  • Arrolos de salitre. Xabier Díaz e Guillerme Fernández. Salitre, 2010.
  • Non hai berce coma o colo. Paulo Nogueira e Magoia Bodega. Pontevedra: Kalandraka, 2014.
  • Colección Cinco Dediños. Antón Cortizas. Zaragoza: Tambre, 2004.
  • Cancioneros populares: Chumba la cachumba | Mi burro enfermo. Caracas: Ekaré, 1998.
  • A que sabe a lúa?. Michael Grejnlec. Pontevedra: Kalandraka, 2007.
  • La casa que Jack construyó. Elizabeth Falcones. Barcelona: Lumen, 1998.
  • Dona Carme. Manuel Bragado e Pepe Carreiro. Vigo: Ir Indo, 1990.
  • Chirlosmirlos: enciclopedia dos xogos populares. Antón Cortizas. Vigo: Xerais, 2001.
  • Canciones de corro y comba. Enrique de León Ovejero. Salamanca: Amarú, 2006.
  • Folclore popular infantil: canciones, juegos, adivinanzas. Ana Serna. Madrid: Susaeta, 2001
  • Dedín, dedín de pequenequín: folclore infantil. A Coruña: Edicións do Castro, 1990.
  • Deditos y cosquillitas. Ana Pelegrín. Madrid: Espasa Calpe, 1994.
  • Cada cual atienda a su juego. Ana Pelegrín. Madrid: Cincel, 1984.
  • La aventura de oír: cuentos tradicionales y LIJ. Ana Pelegrín. Madrid: Anaya, 2004.
  • Y voy por una caminito: Carmen Bravo Villasante. Jaime García. Madrid: AELIJ, 1996.

… a literatura é a infancia recuperada. Grazas! 📖

Advertisements

Cuentos de fórmula. Bbencontro Os Rosales 8 noviembre

El sábado día 8  regresaron  los Bbencontros a la biblioteca Os Rosales.

¿Sabéis qué son los cuentos de fórmula?, ¿Conocéis algún cuento de fórmula?

Una pista…

“Este neno paspallás sabe correr para atrás e camiñar do revés. Queres que cho conte outra vez?”

Este cuento que os dejamos escrito es un cuento de fórmula. Seguramente alguna vez habéis disfrutado, sobre todo durante la niñez, de este tipo de cuentos tradicionales  por su marcado acento extravagante y disparatado.

Los cuentos de fórmula son los cuentos populares que han llegado a nosotros por tradición oral y que van destinados a los más pequeños. Se utilizan diminutivos, repeticiones, onomatopeyas y otros recursos literarios e interesa más la forma en que se narran y el efecto que tienen en el niño que el contenido.

A nosotras, las bibliotecarias, nos gustan especialmente y es por eso que decidimos compartirlos en el Bbencontro con la ayuda del libro “Contos de vento e de nunca acabar” de Antón Cortizas. 

Como también somos muy curiosas, investigamos un poco sobre el tema y hemos descubierto que existen tres tipos de cuentos de fórmula:

Cuentos mínimos

Son cuentos muy breves. En una frase se enuncia el personaje y la acción que realiza, y en la siguiente aparece la conclusión.

Cuentos de nunca acabar

Cuentos que pueden durar hasta que nos aburramos y casi siempre formulan una pregunta, que provoca una respuesta en el que escucha.

Cuentos acumulativos

La mayoría son cuentos rimados. Nos ayudan a ejercitar la memoria, pues se van añadiendo elementos, de forma que cada estrofa contiene elementos de las anteriores. Los hay muy conocidos y seguro que alguna vez los llevasteis en préstamo para vuestros pequeños: “A que sabe a lúa”, “O coelliño branco”, “La casa que Jack construyó”, “A Cebra Camila”, “O Galo Quirico”, “La pulga y el piojo”…  ¿Conocéis algún otro?

Os invitamos a seguir jugando o acompañando vuestros juegos con los cuentos de fórmula, cambiándolos o no, inventando otros nuevos o aprendiendo los que os lanzan los autores.

“Heiche contar un conto, un conto que non di nada, que comeza era unha vez, colorín colorado acaba”. Nos vemos en los próximos Bbencontros

%d bloggers like this: