Arquivo do blog

Unha Dola Tela Catola!

Sen teléfonos móbiles e con volta á infancia, camiñamos nunha mesma liña chea de palabras, xogos e moita rima!

Non é a primeira vez que facemos referencia ao traballo desenvolto coas Escolas Infantís da contorna (BbEscolas), mais si é a primeira que falamos dun traballo específico-mediador dirixido ao estudantado superior dos CIFP da nosa área de influencia.

Como axente en formación: o alumnado de 1º curso do Ciclo Superior Educación Infantil. Corenta rapaces e rapazas que voltaron á infancia para poñer en valor as diversas manifestacións folclóricas herdadas e deleitadas nos xogos infantís.

Alumnado de 1º CFGS Educación Infantil – CIFP Tomás Barros (A Coruña)

Resultante dunha necesidade precisa de paliar, como é a do traballo de recuperación do folclore infantil, compartimos con vós esta iniciativa, chea de recursos e aproveitable contido.

Para familias, persoal educador ou amantes da Literatura infantil… Unha, dola, tela, catola!

FOLCLORE POPULAR E LITERATURA INFANTIL

É innegable o peso que o folclore popular ten nas diversas manifestacións nas que se presenta a Literatura Infantil. De feito, son moitas as persoas expertas en materia que o defenden como fonte inicial para descubrir o significado e a función da literatura para nenos e nenas.

É por iso que dende idades temperás debemos deixar constancia da tradición vivida por nós mesmos e mesmas, para servirnos de enlace coas novas xeracións e que deste modo non se perda definitivamente a riqueza do popular, unha riqueza que vai en detrimento debido a influencia dos medios audiovisuais e as propostas de xogo que lanza a cotío a sociedade do consumo.

O noso labor como biblioteca é, en primeiro lugar, facer palpable esta necesidade para despois traballala conxuntamente dende unha achega básica que permita coñecer o legado do folclore infantil e posibilite a súa transmisión-comprensión, instrumentando a posibilidade de recuperación cos propios pequenos e pequenas.

A importancia do folclore popular na Literatura Infantil

Arrolos ou cantos de berce (poesías populares breves marcadas por un ritmo suave e relaxante que serven para adormecer aos bebés), xogos mímicos (propostas rítmicas que invitan ao xogo e nas que os dedos, o rostro e o esquema corporal se converten en contadores de historias, axudando ao neno e nena a coñecer e recoñecer o seu propio corpo), cancións e rimas (os cancioneiros populares como paso previo á maior parte dos xogos), contos de fórmula (contos populares e lúdicos que contribúen á organización do pensamento dos pequenos e pequenas e a exercitación da súa memoria), xogos rítmicos (abano de enredos nos que os movementos rítmicos e os versos son compañeiros permanentes) e adiviñas (diálogos de preguntas e respostas nos que se pon a proba o enxeño infantil) foron parte dos contidos que nutriron unha liña temporal acorde ao desenvolvemento evolutivo de 0 a 6 anos, dispoñibles para “recoller” e ser cómplices do noso obxectivo.

Folclore infantil e desenvolvemento evolutivo de 0 a 6 anos

Escoitade o marabilloso Tiroliro, deixade que os vosos bebés xoguen cos dediños en Este queixo, queixolán, espertade xuntos aos esqueletes mentres o reloxo marca as horas, durmide a Dona Carme, saltade á corda, xirade á roda e resolvede algún que outro enigma sobre o mundo que vos rodea. Accións tan sinxelas posibilitan que este traballo se vexa pouco a pouco reforzado e, dalgún xeito, recuperado.

Propostas prácticas arredor do Folclore Popular e Literatura Infantil

Nas nosas bibliotecas, variedade de materiais bibliográficos para dar continuidade a unha orixe ben bonita e moitas veces esquecida. Vinde con nós!

  • Arrolos de salitre. Xabier Díaz e Guillerme Fernández. Salitre, 2010.
  • Non hai berce coma o colo. Paulo Nogueira e Magoia Bodega. Pontevedra: Kalandraka, 2014.
  • Colección Cinco Dediños. Antón Cortizas. Zaragoza: Tambre, 2004.
  • Cancioneros populares: Chumba la cachumba | Mi burro enfermo. Caracas: Ekaré, 1998.
  • A que sabe a lúa?. Michael Grejnlec. Pontevedra: Kalandraka, 2007.
  • La casa que Jack construyó. Elizabeth Falcones. Barcelona: Lumen, 1998.
  • Dona Carme. Manuel Bragado e Pepe Carreiro. Vigo: Ir Indo, 1990.
  • Chirlosmirlos: enciclopedia dos xogos populares. Antón Cortizas. Vigo: Xerais, 2001.
  • Canciones de corro y comba. Enrique de León Ovejero. Salamanca: Amarú, 2006.
  • Folclore popular infantil: canciones, juegos, adivinanzas. Ana Serna. Madrid: Susaeta, 2001
  • Dedín, dedín de pequenequín: folclore infantil. A Coruña: Edicións do Castro, 1990.
  • Deditos y cosquillitas. Ana Pelegrín. Madrid: Espasa Calpe, 1994.
  • Cada cual atienda a su juego. Ana Pelegrín. Madrid: Cincel, 1984.
  • La aventura de oír: cuentos tradicionales y LIJ. Ana Pelegrín. Madrid: Anaya, 2004.
  • Y voy por una caminito: Carmen Bravo Villasante. Jaime García. Madrid: AELIJ, 1996.

… a literatura é a infancia recuperada. Grazas! 📖

Advertisements

Contos que camiñan…

BbEscolasEntendemos o viaxar como unha forma de vida, como reconforte persoal que aporta novos traxectos cheos de coñecementos e experiencias, como fonte de desfrute e diversión que permite construir historias e fixar recordos inesquecibles.

Acotío e dende as nosas bibliotecas tamén viaxamos, mais o facemos dun xeito diferente: a través dos libros. Eses contos infantís que forman parte da vida laboral e nos teñen totalmente namoradas; moreas de historias que ilustran a mente de nenos e nenas e lles permiten vagar por quilómetros de fantasía; lecturas itinerantes que percorren camiños para compartir momentos especiais…

Medramos entre contos! Mergullámonos nas historias!

Medramos entre contos! Mergullámonos nas historias!

Tras un mes intenso cheo de rutas de ida e volta, cargadas de equipaxes, ilusións compartidas e obxectivos cumpridos damos por finalizada a primeira fase do programa BbEscolas: CONTOS QUE CAMIÑAN…

O persoal da Bebeteca visita as Escolas Infantís da contorna

O persoal da Bebeteca Ágora visita as Escolas Infantís da contorna

Contos que camiñan viaxan da man dunha Beba que sae da súa “zona de confort” co obxectivo de achegarse ás Escolas Infantís da contorna e reforzar a relación entre as súas bibliotecas de aula e a nosa biblioteca. Como? A través dunha posta en común de contos adaptados tanto á idade do alumnado como aos contidos curriculares do centro.

montaxe2

Biblioteca de aula da EIM Agra do Orzán · Alumnado da EI PSN Bicos

… e así foi como entre un mar de letras degustamos un dos contos que máis lle gustan a Beba: nada… nada… Nadarín!

NADARÍN, clásico ilustrado por Leo Lionni nos anos 60, é unha pequena alfaia imprescindible nas vosas-nosas bibliotecas. Cunha benvida plástica hipercoidada e fermosa (teño que confesar a miña devoción pola acuarela…) preséntase unha historia baseada na diferencia (diversidade mariña), na solidariedade e compañerismo (a unión fai a forza) e no medo ao descoñecido (capacidade de superación persoal). Unha escolla “bebetequeira” convertida en perfecto recurso bibliográfico para reforzar un traballo específico, como é o da educación en valores, co propio alumnado.

Mais toda viaxe debe voltar á calma coa fin de recuperar folgos cara a novas aventuras… (até o mes de maio aínda quedan algunhas!)

Con Beba no seu fogar, os contos na Bebeteca e nós nun espazo físico e humano privilexiado, damos por finalizada a itinerancia dunha primeira fase chea de emocións, ilusións e lecturas compartidas.

Pequenos e pequenas, Miriam (EI PSN Bicos), Marga (EIM Agra do Orzán), Rocio e Asunción (EI Xénesis), Almudena (EIM Carmen Cervigón – Padre Rubinos), Iciar (EI Ventorrillo), Susana (EI Nazaret), Raquel (EI Parrulos Ventorrillo) e mestrado ao completo… o Beba´s Team quere agradecervos o voso traballo e implicación. Un verdadeiro gustazo! Vémonos no mes de marzo ao máis puro estilo Chubby Checker…

… claps your hands! COME ON LET´S TWIST AGAIN! ⭐⭐⭐ ツ

“Un libro” de Hervé Tullet fía as sesións de pictogramas nas Bebescolas de Ágora

“Se mo dis, esquecereino. Se mo explicas, lembrareino. Se me implicas, farémolo xuntos”

Esta frase de Benjamin Franklin é un bo exemplo do que estar a ser a esencia de traballo da Bebeteca Ágora en relación ás Escolas Infantís insertas na área de influencia do noso barrio.

Lembro que en maio de 2013, iniciouse un camiño marcado pola irrenunciable necesidade de coñecer os centros de ensino da nosa contorna, e os modelos de traballo nestas primeiras etapas. Froito daqueles contactos iniciais, e partindo do coñecemento de que a escola xoga un papel prioritario na promoción da lectura, e de que o seu ámbito de intervención espállase de xeito igualitario a tódolos nenos, a complementariedade entendida entre as escolas e a biblioteca favoreceu que se estableceran colaboracións que nun principio foron de tres escolas infantís, e que hoxe temos consolidadas nun total de seis (PSN Bicos, Nazaret, Xénese, Parrulos Ventorrillo, E.I. Ventorrillo-Galiña Azul, E. I. Carmen Cervigón-Padre Rubinos), á que en breve esperemos sumar a cercana E. I. Agra do Orzán, inaugurada escasamente hai quince días.

Mapa Escolas Infantís Área Influencia

Mapa Escolas Infantís Área Influencia

A máxima de que a biblioteca é o barrio segue a ser o fío condutor que guía boa parte das nosas actuacións, e tendo en conta que a Biblioteca Ágora está nunha área cun volume importante de escolas infantis tanto públicas coma privadas, recordamos o dito no post de Paula Bossio: “hai que coñecer os territorios, non velos, senón coñecelos de ti a ti. Hai que ir a comunicarse directamente coa comunidade…”

Biblioteca de aula da E.I. Nazaret. Detalle visita sesión E.I. Xénese

Biblioteca de aula da E.I. Nazaret Detalle visita sesión E.I. Xénese

E nesta ocasión fixémolo con motivo de comezar a traballar os pictogramas nas bibliotecas de aula das nosas bebescolas, para iso visitámolas e presentamos todas as cores que dan forma aos centros de interese. A nosa mascota Beba sorprendeu aos pequenos levándolles “Un libro” e “Xogo de cores” de Hervé Tullet. E non dubidamos en trasladar un anaquiño de biblioteca a través dun teatro de luces e sombras ao que acompañamos cunha maleta viaxeira cargada dos mellores contos.

Lembro unha comunicación alá polo 2008 titulada “Leer con sentidos. Un concepto innovador de lectura en las bibliotecas de Barcelona”, que explicaba que despois de anos de experiencia, entendían como fundamental ampliar o compromiso con algunhas garderías municipais. O proxecto Nascuts per Llegir foise clarificando co paso dos anos e exemplifica a necesidade de tecer lazos de unión con aquelas institucións implicadas de xeito transversal coa lectura.

Exploración final visita E.I. Ventorrillo-A Galiña Azul

Exploración final visita E.I. Ventorrillo-A Galiña Azul

Despedímonos, non sen antes dar as grazas a todas as persoas relacionadas co proxecto Bebescolas (bibliotecari@s, docentes, direccións, etc…) e emprazándovos nesta ocasión a ser vós quen visitedes a Bebeteca Ágora o vindeiro mes de maio para unha sesión ben especial que pechará as actuacións do programa neste curso.

Ata pronto!

%d bloggers like this: